Cẩm Khê và "Cuộc cách mạng" Vỉa hè: Hóa giải Xung đột Giữa Sinh kế và Kỷ cương Đô thị

Sức ép của sự chuyển mình và "nỗi khổ" mang tên vỉa hè

Tại Cẩm Khê, sự giao thoa giữa nét làng quê truyền thống và nhịp sống đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ đã tạo ra những xung đột tất yếu về không gian công cộng. Vỉa hè, lòng đường – vốn là mạch máu giao thông – từ lâu đã bị mặc nhiên xem là "khoảng trống sinh kế" cho các sạp thịt lợn, rau củ và hàng gia dụng. Sự tiện lợi nhất thời của những "chợ cóc" ven đường thực chất là một sự đánh đổi đắt giá với an toàn giao thông và mỹ quan chung. Đứng trước bài toán cân bằng giữa mưu sinh cá nhân và lợi ích cộng đồng, Kế hoạch số 920/KH-UBND của UBND xã Cẩm Khê không chỉ là một văn bản hành chính, mà là nỗ lực tái lập trật tự, xác lập một chuẩn mực sống mới cho địa phương đang trên đà phát triển.

Không chỉ là dẹp chợ, mà là xác lập "Neo pháp lý" cho Văn minh

Kế hoạch 920 không dừng lại ở một đợt ra quân cưỡng chế ngắn hạn thường thấy. Đây là một chiến lược quản trị xã hội có chiều sâu, đóng vai trò như một "neo pháp lý" để đòi lại sự văn minh cho không gian công cộng. Mục tiêu cốt lõi là tăng cường "kỷ cương quản lý nhà nước", nơi vỉa hè phải trả về đúng công năng là lối đi thông thoáng, không bị chiếm dụng cho các mục đích ngoài giao thông. Đây là bước đi tất yếu để Cẩm Khê rũ bỏ chiếc áo chật chội của thói quen "tiện đâu bán đó" để khoác lên mình diện mạo đô thị hiện đại.

"Từng bước chỉnh trang bộ mặt đô thị theo định hướng phát triển của xã... nâng cao nhận thức, ý thức của người dân và trách nhiệm của chính quyền cơ sở, các cơ quan, đơn vị, các hộ kinh doanh, các cá nhân."

Chiến dịch "giải cứu" 05 tọa độ nóng tại hành lang giao thông

Dựa trên kết quả rà soát thực trạng, chính quyền xã đã nhận diện 05 "tọa độ" lấn chiếm nghiêm trọng, trực tiếp đe dọa hành lang an toàn giao thông (ATGT):

• Khu vực cổng Công ty YIDA (Khu Đông Viên): Điểm nóng về chợ cóc tự phát.
• Khu vực Cổng chợ Sai Nga (Khu Văn Phú 2): Tình trạng kinh doanh tràn ra ngoài phạm vi chợ.
• Vỉa hè khu Đồng Hàng: Các hộ dân chiếm dụng vỉa hè làm nơi giao thương.
• Khu vực Cổng chợ Phùng Xá (Khu Cống 2): Vi phạm nghiêm trọng hành lang ATGT.
• Khu vực Đồng Cam (Khu Thống Nhất): Họp chợ sai quy định ngoài phạm vi chợ truyền thống.

Tại đây, việc kinh doanh đủ loại mặt hàng từ thực phẩm tươi sống đến đồ gia dụng diễn ra ngay sát lòng đường, gây xả rác, nước thải trực tiếp ra môi trường. Đây không chỉ là vấn đề trật tự mà còn là nguy cơ về vệ sinh an toàn thực phẩm và tai nạn giao thông luôn rình rập.

Lộ trình 4 bước – Minh bạch hóa bằng kiểm toán hồ sơ đất đai

Sự khác biệt trong tư duy quản trị của Cẩm Khê nằm ở tính minh bạch và công bằng. Thay vì cưỡng chế cảm tính, chính quyền áp dụng quy trình "nhân văn trước, quyết liệt sau" với trọng tâm là sự chính xác về pháp lý:

• Bước 1: Tuyên truyền: Lan tỏa quy định qua loa truyền thanh và vận động trực tiếp.
• Bước 2: Ký cam kết: Thiết lập hồ sơ cam kết cho từng hộ, làm cơ sở xử lý nếu tái phạm.
• Bước 3: Vận động và Kiểm tra hồ sơ đất đai: Đây là bước then chốt. Phòng Kinh tế sẽ trực tiếp kiểm tra hồ sơ đất đai và quy hoạch để xác định chính xác ranh giới giữa đất tư nhân và vỉa hè công cộng. Điều này đảm bảo việc giải tỏa không phải là một cuộc "áp đặt" mà dựa trên căn cứ kỹ thuật chính xác, tạo sự tâm phục khẩu phục.
• Bước 4: Cưỡng chế dứt điểm: Khi các nỗ lực vận động và đối soát pháp lý đã hoàn tất mà hộ dân vẫn cố tình vi phạm, biện pháp mạnh sẽ được thực thi để bảo vệ tính nghiêm minh của pháp luật.

Giải bài toán sinh kế – "Nâng cấp" thay vì "Loại bỏ"

Nhìn từ góc độ phát triển đô thị, kế hoạch 920 không triệt tiêu sinh kế của tiểu thương mà thực hiện quá trình "chính quy hóa" nền kinh tế tự phát. UBND xã không chỉ "dẹp" mà còn mở đường bằng cách sắp xếp các hộ kinh doanh vào các điểm hợp pháp và chợ đã quy hoạch.

Chính quyền sẽ hỗ trợ tiểu thương đăng ký kinh doanh, hướng dẫn các quy chuẩn về an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường. Đây là cuộc "nâng cấp" trạng thái kinh doanh: từ bán hàng rong lề đường sang kinh doanh có địa điểm, có thương hiệu và được pháp luật bảo vệ. Đây mới là giải pháp gốc rễ để xóa bỏ chợ cóc bền vững.

"Quá trình thực hiện phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật, chủ trương của Đảng; bảo đảm toàn diện, đồng bộ, quyết liệt, 'làm đến đâu dứt điểm đến đó'."

Trận chiến của sự duy trì – Vai trò của người đứng đầu cơ sở

Kinh nghiệm từ các đô thị lớn cho thấy, việc giải tỏa vỉa hè thường rơi vào cảnh "đánh trống bỏ dùi". Để tránh vết xe đổ đó, Cẩm Khê đặt trọng trách duy trì thành quả lên vai các Trưởng khu dân cư và Tổ an ninh trật tự.

Không còn là nhiệm vụ của riêng lực lượng công an, việc chống tái lấn chiếm được phân cấp về tận cơ sở. Các Trưởng khu có trách nhiệm giám sát hằng ngày, biến việc giữ gìn vỉa hè thành một nếp sống văn hóa tại cộng đồng. Sức mạnh tổng hợp từ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể sẽ tạo ra một mạng lưới giám sát chặt chẽ, đảm bảo không gian đã được giải tỏa sẽ không bị "tái chiếm" ngay sau khi lực lượng chức năng rút đi.

Vì một diện mạo mới bắt đầu từ 10/5/2026

Chiến dịch ra quân cao điểm từ ngày 10/5/2026 là một lời khẳng định về quyết tâm chính trị của Cẩm Khê trong việc nâng tầm chất lượng sống cho người dân. Một đô thị văn minh không thể tồn tại nếu vỉa hè bị "băm nát" bởi những lợi ích vụn vặt. Sự chuyển đổi này có thể gây ra những bất tiện nhất thời, nhưng đó là sự đánh đổi xứng đáng để có được một không gian sống an toàn, sạch đẹp cho thế hệ mai sau.

Liệu chúng ta đã sẵn sàng thay đổi thói quen mua sắm tiện tay trên lề đường để đổi lấy một không gian sống an toàn và sạch đẹp hơn cho chính con em mình? Câu trả lời không chỉ nằm ở những tấm biên bản xử phạt, mà nằm ở sự đồng lòng của mỗi cư dân Cẩm Khê hôm nay.