Giới thiệu Xã Cẩm Khê

Cẩm Khê là một xã thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam. Đây là một trong 148 đơn vị hành chính cấp xã mới được thành lập tại tỉnh Phú Thọ sau đợt sắp xếp lại các đơn vị hành chính vào năm 2025, theo Nghị quyết số 1676/NQ-UBTVQH15 của Quốc hội có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025. Xã Cẩm Khê mới được hình thành trên cơ sở giải thể huyện Cẩm Khê cũ và sáp nhập các đơn vị hành chính trước đây như thị trấn Cẩm Khê, xã Minh Tân và xã Phong Thịnh.

Là một xã nằm ở miền trung du, hữu ngạn sông Thao, Cẩm Khê sở hữu nền kinh tế đa dạng, nổi bật với làng nghề nón lá Sai Nga truyền thống và các khu công nghiệp trọng điểm trong vùng.

Vòng xoay thị trấn Sông Thao

Địa lý và Dân cư

Xã Cẩm Khê tọa lạc tại trung tâm tỉnh Phú Thọ, cách phường Việt Trì 35 km về phía tây bắc và cách thủ đô Hà Nội 90 km về phía tây bắc. Xã giáp ranh với các địa phương khác:

• Phía đông bắc (qua sông Hồng): các xã Vĩnh Chân, Hoàng Cương, Chí Tiên.
• Phía tây: các xã Tiên Lương, Vân Bán.
• Phía nam: xã Phú Khê.

Cẩm Khê có tổng diện tích 50,44 km², dân số năm 2025 là 47.095 người, đạt mật độ dân số 933 người/km². Dân tộc chủ yếu là người Kinh.

Khí hậu và Thủy văn

Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, Cẩm Khê thường chịu ảnh hưởng của các cơn bão, lốc xoáy gây mưa lớn và ngập úng. Mùa đông chịu ảnh hưởng rõ rệt của gió mùa Đông Bắc, nhiệt độ có thể giảm xuống gần 10°C.

Xã nằm cạnh sông Hồng (đoạn sông Thao) và có ngòi Me, hồ Đập Thìn, hồ Vực Si, tạo thành mạng lưới sông, ngòi, hồ đầm khá đồng đều, thuận lợi cho giao thông thủy, tưới tiêu và nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, mực nước có thể biến động mạnh theo mùa, dẫn đến lũ lụt vào mùa mưa.

Hành chính

Xã Cẩm Khê có mã hành chính là 08341. Cơ cấu lãnh đạo hiện tại gồm ông Nguyễn Mạnh Hùng là Bí thư Đảng ủy và ông Nguyễn Hữu Chi là Chủ tịch UBND.

Trụ sở làm việc của Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ xã Cẩm Khê đặt tại số 289, đường Hoa Khê (trụ sở Huyện ủy Cẩm Khê cũ). Trung tâm phục vụ hành chính công tại số 298A, đường Hoa Khê (đối diện Công an huyện Cẩm Khê cũ).

Xã được chia thành 70 khu dân cư.

Lịch sử và Tên gọi

Tên gọi Cẩm Khê có lịch sử lâu đời. Xưa kia là huyện Ma Khê, tên gọi này gắn liền với ông tổ bộ tộc người Tày họ Ma. Thời Đinh Tiên Hoàng đổi thành Hoa Khê, sau đó trải qua các triều đại Trần, lại đổi thành Kim Khê rồi Hoa Khê. Năm 1841, để tránh húy kỵ tên của vợ vua Gia Long là Hồ Thị Hoa, nhà Nguyễn đã đổi tên thành Cẩm Khê (錦溪), mang ý nghĩa là “suối gấm”.

Xã Cẩm Khê hiện tại là kết quả của nhiều đợt sáp nhập hành chính. Cụ thể, sau các nghị quyết của Quốc hội vào năm 2019 và 2024, các xã như Đồng Cam, Phương Xá, Phùng Xá hợp nhất thành xã Minh Tân; các xã Thanh Nga, Sơn Nga, Sai Nga và thị trấn Sông Thao hợp nhất thành thị trấn Cẩm Khê; và các xã Cấp Dẫn, Xương Thịnh, Sơn Tình hợp nhất thành xã Phong Thịnh. Đến năm 2025, thị trấn Cẩm Khê, xã Minh Tân và xã Phong Thịnh tiếp tục sáp nhập để hình thành xã Cẩm Khê như hiện nay.

Kinh tế

Kinh tế Cẩm Khê phát triển đa dạng, từ nông nghiệp truyền thống, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản đến công nghiệp và dịch vụ.

• Nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản: Cẩm Khê duy trì sản xuất lúa, ngô và phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm theo mô hình tập trung. Nuôi trồng thủy sản cũng được chú trọng với các loại cá chép đỏ, tôm càng xanh, ốc nhồi.
• Công nghiệp: Xã có hai khu công nghiệp lớn là Cụm công nghiệp thị trấn Cẩm Khê (100ha) với nhiều doanh nghiệp đầu tư, trong đó có Công ty TNHH YIDA Việt Nam với vốn đầu tư lớn, và Khu Công nghiệp Cẩm Khê (450ha) thu hút 17 doanh nghiệp.
• Thương mại - Dịch vụ: Các cơ sở kinh doanh phát triển nhanh chóng, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng và sản xuất của người dân.

Làng nghề truyền thống

Làng nghề nón lá Sai Nga: Nổi tiếng từ năm 1949, do ông Phạm Văn Quất truyền dạy. Nón lá Sai Nga được làm thủ công tỉ mỉ, với hai loại chính là nón kỹ (chất lượng cao, giá 55.000-100.000 đồng) và nón thưa (nhẹ, đơn giản hơn, giá 20.000-50.000 đồng, phục vụ du lịch và xuất khẩu). Hiện có khoảng 500 hộ tham gia, sản lượng 550.000 chiếc/năm, mang lại hàng chục tỷ đồng. Làng nghề được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2020 và đạt chứng nhận OCOP 4 sao vào năm 2024, sản phẩm được tiêu thụ rộng rãi trong nước và xuất khẩu sang Trung Quốc.

Làng rau Văn Phú: Chuyên sản xuất rau sạch, an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Với khoảng 750 hộ tham gia trên diện tích 20ha, làng cung cấp khoảng 4.000 tấn rau củ quả mỗi năm, đạt doanh thu trên 54 tỷ đồng.

Giao thông

Hạ tầng giao thông của Cẩm Khê được kết nối thuận lợi:

• Đường bộ: Gần nút giao Sai Nga (IC10 - Km 79) của Cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Quốc lộ 32C chạy dọc sông Thao, và Tỉnh lộ 313. Nhiều tuyến đường, phố mới cũng đã được đặt tên như Hoa Khê, Sông Thao, Nga Hà.
• Đường sắt: Gần ga Phú Thọ và ga Chí Chủ.
• Đường hàng không: Cách sân bay quốc tế Nội Bài 80 km.
• Đường thủy: Có bến đò Chí Chủ, bến đò Phương Xá cùng một số bến đò ngang khác.

Văn hóa và Du lịch

Cẩm Khê là vùng đất giàu truyền thống văn hóa với nhiều đình làng, chùa, đền thờ Thành hoàng, vua Hùng và các danh nhân lịch sử. Nhiều di tích đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia và cấp tỉnh, bao gồm:

• Các di tích cấp Quốc gia: Đình Cả Phương Xá, Chùa Khánh Long, Đình Thổ Khối.
• Các di tích khác: Đình Hạ Khê, Đình Cả Phùng Xá, Đình Bình Phú, Đình Đồng Kệ, Đền Nghè, Chùa Tùng Khâu, Cụm đình - chùa Vực Câu, Cụm đình - chùa Văn Phú Sai Nga, Cụm đình - chùa Sơn Cương, Cụm di tích đình Khiển và chùa Vân Ngư.